Boşanmak, Boşanma Davası, Velayet, Tazminat, Nafaka, Çocuk, Tenfiz, Tanıma
Paz
13
Nis
werdas

Mal rejimi eşlerden birisinin ölümü, boşanma yada başka bir mal rejiminin kabulü ile sona erer.

Evliliğin boşanma ile sona ermesi, mahkeme kararı ile sona ermedir. Boşanma kararı verilip karar kesinleşirse, mal rejimi davanın açıldığı tarihte sona erer. Bu surette dava esnasında edinilen mallar boşanma davası ile istenemez. Dava reddedilirse, mal rejimi hiç sekteye uğramamışçasına devam eder.

Tasfiyenin başlaması halinde Katılma Alacağı Davasının görülmesi söz konusudur. Katılma alacağı davası boşanma ile istenebileceği gibi, boşanma kesinleştikten sonra bir sene içinde istenebilir. Yalnız tasfiye feri bir sonuç değildir, hakim boşanmaya karar vermeden malın tasfiyesine karar veremez. Önce boşanmaya hükmedilmelidir.

Tasfiye her eş için ayrı ayrı yapılır. Ölüm halinde tasfiye de, sadece ölen eşin değil, sağ kalan eşin de mallarının tespiti ile gerçekleşir.

Ölüm anından itibaren dava açılabilir. Eşlerden birinin ölümü halinde diğer eş dava açabileceği gibi, mirasçılardan birisi de bu davayı açabilecektir. Önce mallar tasfiye edilip ayrılacak, bakiye mirasçılar arasında bölünürken, eş mirasçı olarak yine bu kalan maldan da payını alacaktır. Bu surette iki tasfiye mevcuttur. İlk olarak kalan eş edinilmiş mallardan kendisine düşen payı alır, akabinde kendi miras payını alır.

Tasfiyeden sonra her eş diğerinde bulunan kendi menkul malını geri alır. Paylı mülkiyete konu olan mallarda diğer eş istemese dahi daha üstün yararı bulunan tarafa hakim malı verir. Diğerine değer olarak ödetir. Örneğin bir dişçilik muayenehanesi edinilmiş mallar ise, dişçi olarak eşe bu muayenehane verilir, diğeri maddi karşılığını alır.

Aile konutunda bir istisna mevcuttur. Sağ kalan eş aile konutunu talep edebilir. Kural intifa hakkı olmakla beraber, haklı sebeplerin varlığı halinde alacağı da varsa üzerini tamamlayıp ekleme imkanı bulunmaktadır. Eşlerin genel olarak sadece bir gayrımenkule sahip olduğundan, diğer mirasçıların miras payları küçük dahi olsa, bu gayrımenkulü sattırmaları mümkün olduğundan kalan eş mağdur oluyordu.

228/1 madde gereğince, tasfiye esnasında elden çıkartılan mallar hesaba katılmaz. Tasfiye esnasındaki mallar mevcut duruma göre değerlendirilir.

230. Madde kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme yapılmasını öngörmektedir. Kişi kendi kişisel malı ile edinilmiş mal elde etmişse, önce denkleştirme yapılır. Örneğin kredi ile ev alındığı ve fakat borcun halen devam ettiği bir durumda, evin değeri tespit edilip borç düşülür ve kalan meblağ edinilmiş mallar olarak değerlendirilir.

Tasfiye, evlilik bitiminde mevcut mallar üzerinde yapılır. Önce kişisel mallar ile edinilmiş mallar ayrılır, eklenecek değer olup olmadığına bakılır. Akabinde evlilik içinde kişinin kişisel malları ile gerçekleştirdiği edinilmiş mallar da değer artışı olup olmadığına bakılır. Tekrarında ise malların değeri birbirinden çıkartılır, ve kalan miktar ikiye bölünür, mallar iki eş arasında eşitlenir.

Artık değer, yasa gereği denkleştirme işleminden sonra oluşan miktarda her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden borçlar çıkartıldıktan sonra kalan miktardır. Yasa koyucu bu durumu, Medeni Kanunun 231. Maddesinde �artık değer eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlarda dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkartıldıktan sonra kalan miktar� olarak tanımlamaktadır.

Artık değer hesabında aktiflerden pasifler çıkartılır.

Aktifler; Edinilmiş mal + eklenecek değer ( muvazaa ve 1 yıl içinde yapılan olağan dışı bağışlardan oluşur ve Medeni Kanun 230. Madde uyarınca denkleştirme değeri bulunur.)

Pasifler ise, Borçlar, değer artış payının diğer eşin kişisel malına yaptığı katkı (Medeni Kanun 227. Madde) ve Kişisel maldan edinilmiş mala giden değerden oluşur.

Aktiflerden pasifler çıkartıldığında geri kalan ikiye bölünür ve kalan katılma alacağıdır. Örneğin kadının 15 milyar edinilmiş malı olduğunu, erkeğin 45 milyar edinilmiş malı olduğunu varsayalım. Eşlerin edinilmiş malları birbirlerinden çıkartıldığında kalan miktar 30 milyar olduğundan erkeğin kadına 15 milyarlık mal vermesi durumunda denkleştirme sağlanacaktır. Artık değer 15 milyardır.

Ayşe bu parayı sadece nakdi olarak talep edebilir, ama Ali isterse bu parayı 239. Madde gereği ayın olarak ödeyebilir. Seçim hakkı borçluya aittir. Ayni ödemelerde malın sürüm değeri dikkate alınacaktır. Bu durum uygulamalarda zorluklara sebebiyet verecek olsa da sağ kalan eşin güvence altına alınması açısından oldukça hakkaniyetli olduğu ifade edilmelidir.

Yalnız Medeni Kanun 236. Maddenin 2. Fıkrasında, zina ya da cana kast durumunda hakimin eşler arasında edinilmiş malları ikiye bölmeyip, artık değerdeki oranı kaldırabileceği ya da azaltabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu madde doktrinde tartışılmaktadır. Edinilmiş mal sisteminin dayanağı, emekle elde edilen değerlerdir. Boşanma halinde taraflardan birisinin kusurlu olması, kendi malına sahip olma hakkını ortadan kaldırmaz. Edinilmiş mal sisteminde kişi edinilmiş mallardan payına düşen kısım kendisine verilmeyerek cezalandırılması doğru değildir. Kusur, sadece boşanma davası ile talep edilebilecek tazminatın gerekçesi olabilir. Aslında kadın hakları kuruluşları bu maddenin kötü niyetli hakimler tarafından kadınlar aleyhine kullanabileceğini düşünmekle beraber, boşanma nedenlerinde zina ve cana kasıt suçlarını işleyenlerin çok büyük bir kısmının erkek olması bu kanunun kadınlar aleyhine kullanılamayacağını sonucuna neden olmaktadır. Fakat mal rejiminin temel mantığına zarar verdiğinden kaldırılmasının daha doğru olacağı beyan etmek gerekmektedir.

Artık değere katılımda, eşler yarı yarıya yerine farklı bir katılımı kendi aralarında kabul etme imkanına sahiptirler. Yalnız bu durum eşlerin ortak olmayan çocuklarının ve onların altsoylarının saklı paylarını etkilememelidir. Bu surette eşlerin aralarında anlaşarak miras kaçırmaları engellenmiştir. Eşlerin ortak çocukları açısından böyle bir mağduriyet zaten söz konusu olmayacağından, onların zikredilmesine gerek görülmemiştir.

Anlaşmalı boşanma davalarında, taraflar protokole mal rejimine ilişkin hükümler koyabilir. �Katılma alacağından feragat ediyorum� şeklinde genel bir maddenin geçerli olmadığı, tek tek mal dökümü yapılmasını daha doğru olduğu beyan edilmektedir. Zira eşlerin birbirlerinden malları saklamaları mümkündür. �Şu kadar alacak miktarını alarak katılma alacağımdan feragat ediyorum� şeklindeki ifadeler daha doğru olacaktır.

Tasfiyede davanın açıldığı tarihteki sürüm değeri dikkate alınır. Bu durum davaların uzun sürmesi halinde çeşitli mağduriyetlere yol açacaktır. Verilen bilgilere göre bu konuda henüz Yargıtay�a giden bir dava bulunmamaktadır. Fakat sistemin karmaşıklığı dikkate alındığında, özellikle uzun süren evliliklerde katılma alacağı davalarının oldukça komplike olacağı ve kanunen yürürlüğe konmuş olan Aile Mahkemelerinin yapıları oturana kadar davaların uzun süreceğini tahmin etmek zor değildir. Bu durumda davanın başlangıç tarihinde değerlerinin dikkate alınması, değer tespitinde de güçlük çıkartacaktır.

Yasa ayrı yaşayan çiftler konusunda bir açıklık getirmemiştir. Bu noktada senelerdir ayrı yaşayan çiftler için de, 1 Ocak 2002 tarihinden sonra edinilmiş malların paylaşımının söz konusu olacağını söylemek mümkündür.

Katılma alacağı davası nispi harca tabidir. Bilindiği üzere boşanma ile açılan maddi manevi tazminat davaları harca tabi değildir. Fakat katılma alacağı davaları farklıdır. Yalnız davanın başlangıcında malların tam değerini tespit etmek mümkün olamadığından, fazlaya ait haklar saklı tutarak tahmini bir değer üzerinden nispi harç ödenmesi daha doğrudur.

Zamanaşımı ile ilgili bir hüküm mevcut olamadığından genel hükümler kapsamında değerlendirilmelidir. Kişi herhangi bir maldan daha sonra haberdar olup dava açabilir.

Yazar:
Zaman:
Pazar, Nisan 13th, 2008 at 18:02
Kategori:
Mal Rejimi
Yorumlar:
You can leave a response, or trackback from your own site.
RSS:
Bu yazıya verilen cevapları RSS 2.0 beslemesinden takip edebilirsiniz.
Navigasyon:


Bir Cevap to “Mal Rejiminin Sona Ermesi”

  1. 48178891af Says:

    48178891af…

    48178891af…

Yazıya Yorum Gönder